Geschiedenis Muziekvereniging TOG Welten

Mede door de opkomst van de mijnindustrie en de daarmee gepaard gaande explosieve bevolkingsgroei ontstond er in Heerlen en omgeving steeds meer behoefte aan muziekkorpsen om kerkelijke en wereldlijke evenementen op te luisteren. Nadat particulieren en bedrijven het initiatief namen tot oprichting van een muziekkorps gingen ook vakbonden hiertoe over. Een van die korpsen waren wij: Muziekvereniging TOG (Tot Onderling Genoegen) uit Welten!

Onze muziekvereniging werd op 16 november 1919 opgericht door plaatselijke leden van de R.K. Werkliedenvereniging Sint Henricus als R.K. Fanfarecorps TOG. Ook de hartenwens van dr. Henri Poels zou de directe aanleiding zijn geweest tot de oprichting van ons corps. En ja, als fanfare. Waarschijnlijk omdat het na de Eerste Wereldoorlog moeilijk was om aan houtinstrumenten, zoals klarinetten, te komen. Onze naam hebben we te danken aan de familie De Jong, afkomstig uit Berlicum, Noord-Brabant, wonende in Welten. Nog altijd bestaat Harmonie TOG Berlicum, al sinds 1874.

De beschikking over een goede repetitielocatie was en is een absolute noodzaak. De eerste jaren bood Café-zaal Bohnen letterlijk speelruimte. Sinds 1932 fungeert Gemeenschapshuis Welten (’t Patronaat) als repetitielocatie op de vrijdagavond, zowel voor het jeugdorkest als het harmonieorkest.

In 1923 werd het R.K. Fanfarecorps TOG omgedoopt tot R.K. Harmonie TOG. Sint Caecilia, een Romeinse martelares, werd tot patrones gekozen. Nog altijd word rondom de feestdag van Sint Caecilia (22 november) een heilige mis opgedragen.

Tot de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 beleefde TOG een ware glorietijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden alle muziekinstrumenten op een veilige plaats buiten het zicht van de bezetter opgeborgen. De TOG weigerde zich aan te sluiten bij de door de Duitse bezetter ingestelde Kultuurkamer. Alle activiteiten werden gestaakt. Het korps werd ontbonden en gedurende enkele jaren leidde onze vereniging een slapend bestaan.

Het 30-jarig jubileum werd in 1949 uitbundig gevierd. De Kapel van de Koninklijke Luchtmacht was naar Welten afgereisd om het feest te openen. In de jaren ’50 begon de harmonie ook concertreizen naar Duitsland en Luxemburg te ondernemen (Ettlingen, Villingen, Liedolsheim en Echternach, onder andere). In 1954 kreeg de TOG een eigen drumband: deze bestaat op dit moment niet meer. In 1957 klom de harmonie weer een niveau. Onder leiding van Sjo Weijers nam de harmonie deel aan een concours in de ereafdeling.

In 1972 werd de Waltine Kapel opgericht. Dit kwam voort uit een idee onder enkele muzikanten om een zogenaamde ‘knapkapel’ te vormen welke bij bepaalde gelegenheden een wat lichter genre muziek ten gehore kan brengen. Dit idee stuitte in eerste instantie nog op wantrouwen: men vreesde namelijk een uittocht van muzikanten. Niets is minder waar gebleken: de Waltine Kapel zou in de jaren erna vele feestavonden opluisteren en treedt nog regelmatig op! Ook werd in 1970 het Damescomité opgericht dat allerlei activiteiten organiseerde om de vereniging te steunen. Het Damescomité werd in 2001 opgeheven, maar is sinds 2025 wederom actief! Ger Akkermans was inmiddels als dirigent van het harmonieorkest aangesteld en leidde het orkest naar grote successen op bondsconcoursen en WMC’s en in 1985 promoveerde het orkest naar de afdeling ‘Superieur’ (tegenwoordig de Eerste Divisie).

In 1987 werd het Jeugdorkest Welten (JOW) opgericht. Dirigenten zoals Sef Winthagen en Jacques Dubois wisten het jeugdorkest vervolgens op de muzikale kaart te zetten. Onder leiding van Bart van den Hof groeide het jeugdorkest in 15 jaar uit van ‘Samenspelgroep’ tot voltallig en volmondig ‘Jeugdorkest’. Ook vandaag de dag heeft de TOG nog een levendig jeugdorkest dat middels optredens en (sociale) activiteiten jeugdleden probeert te enthousiasmeren voor het maken van muziek in groepsverband.

Zonder overdrijving mogen wij stellen dat de TOG zich in de loop der tijd in binnen- en buitenland tot een gerenommeerd korps heeft ontwikkeld. TOG-hoogtepunten waren onder meer: het behalen van de wisselbeker tijdens de Heerlense Muziekparade (1976-1994); de deelname aan het Wereld Muziek Concours (WMC) te Kerkrade in 1985 met het behalen van de eerste prijs met lof der jury en promotie naar de afdeling ‘Superieur’; het behalen van het Landskampioenschap in januari 1986 in Theater ’t Spant in Bussum en het behaalde Limburgs Kampioenschap tijdens het Bondsconcours te Maasbracht in 1991.

Dirigenten Rob van der Zee en Jos van de Braak weten vervolgens het orkest ook in de superieure afdeling met groot succes te handhaven. Vanaf 2003 breekt er een moeilijkere tijd voor de vereniging aan. Ledenaantallen lopen terug door het individualistischer worden van de maatschappij en door jeugdleden die na hun schooltijd uitwaaieren over het hele land en dus het orkest verlaten.

Echter, sinds de jaren 2010 zit het orkest wederom in een opwaartse spiraal qua groei in ledenaantal. In 2017 begon de eerste buitenlandse (lees: Baskische) dirigent bij de TOG: Txemi Etxebarria. Onder zijn bezielende leiding zag de TOG haar ledenaantallen, zowel jeugdleden als zijinstromers, toenemen. Op dit moment staat Jean-Pierre Cnoops als dirigent op de bok: ook met hem kunnen we toewerken naar aantrekkelijke concerten. Momenteel bestaat het harmonieorkest uit zo’n 55 muzikanten.

BRON: MijnStreek (april 2019; nummer 2). Zie hier.